برگرفته از سایت مشرق:

گزارش فائو در مورد دام جهان از افزایش شدید مصرف گوشت در سال های آتی سخن می گوید به نحوی که درصد رشد میزان مصرف گوشت تا سال 2050، 73% خواهد بود. در آن گزارش هم چنین آمده است که این میزان گوشت مورد نیاز از سیستم های دام داری فشرده تامین خواهد شد که آلودگی آب های زیرزمینی و انتشاز گازهای گلخانه ای از تبعات توسعه آن ها می باشد.

FAO World Livestock Report Projects Drastic Increase in Meat Consumption

چندی قبل در مورد گزارشی نوشتم با عنوان سایه سنگین دام بر محیط زیست (Long shadow of livestock on environment)    این گزارش در سال 2006 توسط فائو منتشر شده بود و در آن اعلام شده بود که میزان تخریب ناشی از دام ها بیش از خودروها می باشد چون دام ها متان از خود دفع می کنند. حدس زدم حال که نمی شود ساخت و فروش خودروها را محدود کرد می شود که تولید دام را محدود کرد کافی است سوبسید تولید را در بازار جهانی محدود کرد!!! بعدها هم در مورد تحقیقات انجام شده در زمینه کاهش گاز متان انتشاری از دام ها سخن گفتم که راه کار آن افزوده سیر به خوراک دام ها بود.  خلاصه همیشه در فکر بودم که این موضوع به کجا خواهد انجامید تولید دام و یا توقف آن. امروز در لابه لای ایمیل ها مطلبی با عنوان تولید همبرگر از فضولات شهری دیدم که برایم عجیب بود البته نوشته شده بود ابتکار ژاپنی اگر نوشته شده بود ابتکار چینی با بی میلی از کنارش رد می شدم چون نمونه های بسیاری از تولیدات خوراکی چینی ها دیده ام مانند تولید تخم مرغ با مواد شیمیایی یا تبدیل گوشت خوک به گوشت گاو.

القصه خبر را خواندم و دنبال منبعش جستجوی ساده ای انجام دادم . می توانید برای تائید اینجا را کلیک کنید. حالا خبر را بخوانید:

ابتکار یک دانشمند ژاپنی: ساخت همبرگر از فضولات انسانی

فائو گزارشی با عنوان World livestock 2011  با محوریت امنیت غذایی در 130 صفحه منتشر کرده است برای دریافت آن اینجا را کلیک کنید.

World Livestock 2011 - Livestock in Food
Security

The first section of the report presents a global overview, examining the role that livestock play in various dimensions of food security. It describes the place of livestock products in human nutrition, the contribution of livestock to the world food supply and its stability, and it discusses the way that livestock can affect food access, particularly for poor families, as a direct source of food and a source of income.

 The second section
shifts from the global level to a human perspective, examining the way in which livestock contributes to the food security of three different human populations livestock-dependent pastoralists and ranchers, small-scale mixed farmers and urban dwellers.

The final part of the report looks to the future. It discusses the expected demand for livestock source food and the way that increased demand can be met with ever more limited resources. It reviews the drivers that led to the livestock revolution, how these have changed and what the implications will be for livestock contributing to food security.

Grazing zebras help fatten cattle

Zebras may help cattle get more food out of pastures in rainy seasons

Image courtesy of Ryan Lee Sensenig

Rearing cattle alongside wildlife can help herds thrive, contrary to popular belief, a study in Kenya has found.

It is commonly thought that wild animals compete with cattle for food, leading ranchers to separate them, reports Science.

To test this theory a team of Kenyan and US scientists conducted a field experiment in Kenya. They fenced off pastures in a local savannah into two sections: cattle-only and cattle and wildlife. In the dry season, cattle sharing land with wildlife lost weight. But in rainy seasons, they fattened up much more than their isolated counterparts.

The effect seems to be because of zebras, the team reports. Thanks to their specialised digestive systems they eat the grasses that other herbivores avoid, possibly exposing richer vegetation below for other animals, such as cattle.

Wilfred Odadi, a rangeland ecologist at the Mpala Research Centre, Kenya, told Science: "The hoof print was obvious even to the naked eye. You would see that [the grassland] is greener and leafier, especially after it had started raining."

Norman Owen-Smith, an ecologist at the University of Witwatersrand, South Africa, said the findings are "of wide, practical importance".

According to Johan du Toit, an ecologist at Utah State University, United States, natural selection has favoured a mix of herbivores living together on pastures. He added that changing ranchers' minds on wildlife would be tough, but possible if scientists and policymakers could communicate the potential economic benefits.

Link to full article in Science NOW

 دبیرخانه جامعه کشورهای منطقه اقیانوسیه (SPC) کمکی به کشور واناتو به منظور شناسایی روش های غلبه بر چالش های تغییر اقلیم بر بخش دام این کشور ارائه می دهد.کمک  SPC در قالب ظرفیت سازی کشاورزان برای استفاده از پیش بینی های فصلی و اعلام تصمیمان مدیریت دام می باشد.

SPC Assists Vanuatu with Livestock Sector Adaptation to Climate Change

چند وقت پیش نوشتاری با عنوان روز جهانی شتر روی وبلاگ گذاشتم. امروز نگاهم به شماره 207 سال بیست و سوم مجله سنبله– اسفند 1389  افتاد و یک مطلبی دیدم با عنوان "درمان سرطان با شیر و شتر " مطلب توجهم را جلب کرد و آن را مطالعه کردم. با توجه به برگزاری مراسم روز جهانی شتر و اهمیت شتر، بد ندیم مطلب فوق را برای ملاحظه عموم روی وبلاگ بگذارم که به قرار ذیل است:

گروهی از محققان عرب ادعا می کنند با استفاده از شیر و ادرار شتر به فرمول دارویی برای درمان  سرطان دست یافته اند.

عبدالله النجار رئیس " بنیاد علوم و فن آوری عرب امارات متحده عربی در این رابطه اظهار داشت:« پژوهشگران این پروژه را در سال 2008 آغاز کرده اند و به نتایج شگفت انگیز و در سطح بین المللی دست یافته اند». به گفته وی این دارو که ترکیبی از شیر و ادرار شتر است، حاوی سلول های سرطانی هوشمندی است که بدون ایجاد هر گونه عوارض جانبی، به مواد سمی در سلول های سرطانی یورش می برد و آن ها را از بین می برد.

این دارو با موفقت 100 درصدی بر روی موش ها آزمایش گردیده و در آینده نیز آزمایش های انسانی آن وارد فاز عملیاتی می شود. این آزمایش ها در دانشگاه شارجه امارات متحده عربی و موسسه سرطان در بغداد انجام شده است.

صباح جاسم – رئیس شرکت زیست فن آوری عرب نیز گفت: « این گروه هر بار که نمونه شیر و ادرار شتر را مورد بررسی قرار داد، مشاهده کرد؛ سیستم ایمنی شتر خود را جوان و نوسازی کرده است. این امر موجب می شود، این حیوان قوی ترین سیستم ایمنی را داشته باشد». به گفته وی این فرمول دارویی، سرطان خون ( لوسمی) را درمان می کند و می تواند برای درمان دیگر بیماری ها نیز تولید شود. وی همچنین افزود:« اکنون شش ماه از تزریق این داروی جدید به موش ها می گذرد. این موش های آزمایشگاهی هنوز زنده هستند و رفتار آن ها مانند موش های سالم طبیعی است».

وی از ثبت این داروی جدید در اداره ثبت اختراعات انگلیس نیز خبر داد.

چندی قبل نوشتاری روی وبلاگ قرار دادم در مورد تاثیر مخرب دام بر محیط زیست و عرض کردم که در گزارشی که فائو منتشر کرده بیان شده است به دلیل این که گاز خروجی از شکم نشخوار کنندگان متان می باشد لذا با توجه به جمعیت دام های جهان، دام ها  تاثیر زیادی بر گرمایش زمین دارند. در پایان هم گفتم که دانشمندان برخی کشورها مانند آرژانتین در حال تحقیق برای کاهش میزان گاز متان منتشره از شکم دام ها می باشند. دیروز شبکه یورو نیوز خبری منتشر کرد با عنوان "Garlic vs. global warming" که معنی آن " سیر علیه گرمایش زمین" بود. به خبر دقیق شدم متوجه شدم دانشمندان انگلیسی پی برده اند که با افزایش سیر به علوفه و خوراک دام میزان متان منتشره از شکم دام ها به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

معما چو حل گشت آسان شود، دیگر لازم نیست نگران حذف دام و تغییر عادات و رژیم غدایی باشیم. چندی قبل از طریق یکی از دوستان که اندر فوائد گیاه خواری توضیح می داد با یک شبکه تلویزیونی آشنا شدم که تبلیغ می کرد " گیاه خواری کنید، جهان را نجات دهید".

بگذریم. اصل خبر را برای ملاحظه دوستان اینجا کپی - پیست کردم .

 Published 04 August 2011 - Updated 05 August 2011

قبلاَ در نوشتاری گفته بودم که مراتع تحت فشار زائد الوصفی از ناحیه جمعیت انسانی مازاد بر ظرفیت مرتع ( 5.7 برابر ) و جمعیت دامی مازاد بر ظرفیت چرا ( 2.2 برابر) قرار دارند. در سال های گذشته کمیته امداد برای کمک به اقشار آسیب پذیر ساکن روستا کمکی ارائه می داد برای خرید تعداد محدودی دام ( 10-5 دام) که این مساله مورد اعتراض واحدهای  استانی و ستادی سازمان جنگل ها و مراتع بود که متاسفانه به جایی نرسید و خبرها حاکی است که همچنان این روند ادامه دارد.

اما از سال گذشته و با شروع پرداخت یارانه ها بسیاری از روستائیان مازاد هزینه کرد خود یا به عبارتی پس انداز خود را مصروف خرید دام می کنند که هم سرمایه گذاری است و هم اشتغال زایی و البته درآمد زایی.

ورود دام به مرتع و تعلیف آن ها منوط به مجوزی به نام پروانه چرا است که ادارات کل منابع طبیعی بر اساس قوانین و دستورالعمل های مربوطه صادر می نمایند. با ورود هر یک راس دام اضافه به مرتع شاهد تخریب مراتع خواهیم بود.

جهت مزید اطلاع به نوشتاری با عنوان " افزایش جمعیت بز نشانه تخریب گراسلندها مراجعه نمائید"

سازمان ملل صندوقی برای کمک به کشورهای در حال توسعه جهت حفظ نژادهای بومی دام خود تشکیل داد و اولین کمک که میلغ 1 میلیون دلار می باشد و از طرف کشورهای آلمان، نروژ، سوئیس و فائو تامین شده است به آن صندوق واریز شد. فائو مدیریت این صندوف را بر عهده خواهد داشت.

بناست یک برنامه اقدام جهانی برای حفظ ذخایر ژنتیکی دام ها تهیه و سپس اجرا شود. هر کشور ملزم است برنامه خود را که در راستای برنامه اقدام جهانی باید باشد جهت تامین اعتبار به فائو ارسال کند. چارچوب کلی این برنامه اقدام در سال 2007 توسط کشورهای عضو فائو تهیه شده است.

در جهان قریب 8000 نژاد دامی وجود دارد که نزدیک به 21 درصد آن ها در معرض خطر می باشند. برنامه اقدام جهانی تاکنون به 8 زبان دنیا ترجمه شده است و ترجمه آن به 12 زبان دیگر هم در حال انجام می باشد. تا کنون 16 کشور استراتژی خود برای مدیریت منابع ژنتیک دامی را تصویب کرده اند و 22 کشور در حال تهیه استراتژی خود می باشند.  15 کشور هم در حال برنامه ریزی برای تهیه استراتژی خود می باشند.

موسسه تحقیقات سیاست زمین (Earth Policy) در یکی از تازه ترین گزارش خود، مقاله ای منتشر کرده است  با عنوان رشد جعیت بز نشان تخریب گراسلندها می باشد.

بعد از خلقت زمین، با هوازدگی صخره ها به آرامی خاک تشکیل شد. خاک تامین کننده گیاهان اولیه بود که همین خاک ها تا تشکیل و تقویت خاک سطحی ایفا نقش نمود که کمک به ایجاد تنوع زیستی در گیاهان و جانوارن کرد. امروزه جمعیت رو به رشد گله های گاو، گوسفند و بز در حال تبدیل گراسلند ها به بیابان می باشند.  

شاخصی که به ما کمک می کند در ارزیابی سلامت گراسلندها، تغییر جمعیت بز نسبت به گوسفند و گاو می باشد. با تخریب گراسلندها، بوته های بیابانی جایگزین گراس ها می شوند. در شرایط تخریب یافتگی مراتع، گاو و گوسفند به خوبی رشد نمی کنند در حالی که بز به خوبی از علوفه بوته ها استفاده می کند زیرا جزو نشخوارکنندگان پرطاقت و مقاوم می باشد.  بز خصوصاً به خاک آسیب می زند زیرا سم های تیز آن پوسته خاک را که در باران تشکیل می شود و مانع فرسایش بادی می شود، را سائیده و به حالت پودر در می آورد. بین سال های 1970 و 2009، جمعیت گاو دنیا تا 28 درصد افزایش یافت و جمعیت گوسفند تقریباً ثابت بود. در حالی که جمعیت بز در همین بازه زمانی بیش از دو برابر شده است.

جمعیت بز خصوصاً در برخی کشورهای در حال توسعه، رشد چشمگیری داشته است. در حالی که جمیعت گاو در کشور پاکستان در خلال سال های 1961 و 2009 دو برابر شده، جمعیت گوسفند تقریباً 3 برابر شده، جمعیت بز بیش از 6 برابر شده است و تقریباً با کل جمعیت گاو و گوسفند کشور برابری می کند.  این دام ها در مناطقی از کشور چرا می کنند که به دلیل فقدان و کمبود بارش، پوشش گیاهی آن مناطق ضعیف می باشد، همین تضعیف پوشش گیاهی سهمی داشت در سیل سهمگینی که تابستان سال 2010 پاکستان را ویران کرد.

عرصه وسیعی از جنوب ساهارا در منطقه ساحل آفریقا در حال تبدیل به منشاء گرد و غبار (Dustbowl) می شود که این مساله ناشی از چرای بی رویه می باشد. گزارش شده است که در نیجریه که پرجمعیت ترین کشور آفریقا است، 350860 هکتار مرتع تخریب و اراضی زراعی سالانه به بیابان تبدیل می شوند. با رشد جمعیت انسان و دام، دام داران و کشاورزان برای بهره مندی از منابع محدودی که به هر فرد و دام اختصاص می یابد، رقابت می کنند. مشخصاً جمعیت بز به طور زائدالوصف و نجومی همزمان با تخریب خاک افزایش یافته است. اگر جمعیت انسانی و دامی کشور نیجریه به همین روند فعلی رشد یابد، تخریب سرزمین ناشی از این رشد جمعیت به حدی خواهد رسید که دیگر امکان دام داری و کشاورزی وجود نخواهد داشت.

دومین عرصه بزرگ منشاء گرد و غبار (Dustbowl) در منطقه شمال و غرب چین، غرب مغولستان و آسیای مرکزی در حال شکل گیری است. پس از اصلاحات اقتصادی در سال 1978، مسئولیت تولید کشاورزی از واحدهای تولیدی بزرگی که در اختیار دولت بود به خانوارهایی با مزارع کوچک انتقال یافت. جمعیت دامی کشور چین به شدت زیاد شد. جمیعت بز همزمان با تضعیف پوشش گیاهی و تخریب مراتع، در حال رشد می باشد که این تخریب باعث از بین رفتن خاک و تبدیل مراتع به بیابان می شود.

می توان وضعیت حاکم بر کشور چین را با کشور ایالات متحده که از ظرفیت چرای بالایی برخوردار است، مقایسه نمود. در حالی که جمعیت گاو در هر دو کشور یکسان می باشد، سرجمع جمعیت گوسفند و بز ایالت متحده 9 میلیون است در حالی که این رغم در کشور چین به 281 میلیون می باشد.

متاسفانه، تمام انواع دام ها با برداشت پوشش گیاهی و لگدکوبی زمین، خاک را تخریب می کنند. چرای متناوبی دام، تلفیق زراعت و دام داری، و سایر روش های پایدار کشاورزی می توانند به کاهش فرسایش خاک، افزایش بهره وری مزارع و ترسیب بیشتر کربن و رطوبت بیش تر خاگ منجر شوند. در برخی شرایط، تعداد کم جمیعت دامی می تواند در مناطق محصور نگه داری شوند و با علوفه دستی تعلیف شوند که این شیوه را در هندوستان  India's cooperative dairy model انجام می دهد. ولی در پایان باید خاطر نشان نمود که تنها راه پایدار برای حذف چرای بی رویه در مراتع دنیا تعادل اندازه گله و دام با ظرفیت مراتع می باشد.

www.earth-policy.org/data_highlights/2011/highlights14

به منظور نشان دادن اهمیت شتر و چالش هایی که این حیوان با آن ها مواجه است روز 22 ژوئن سال 2011 مصادف با اول تیر 1390 به عنوان روز جهانی شتر اعلام شده است.

این روز بنا به پیشنهاد آقای Dr. Abdul Raziq kakar رئیس انجمن دانشمندان علوم دامی، دامپزشکان و محیط زیست پاکستان (ُSAVES) چنین نام گذاری شد.

http://www.saves.org.pk/

شتر چیست ؟

شُتُر یا اُشتر را که در زبان پهلوی ushtar می‌گفتند حیوانی است نیرومند و تنومند با توش و توان بالا از خانواده شترسانان؛ نشخوارکننده و با دست و گردنی دراز. بر پشت خود یک یا دو کوهان دارد که ساختارش از پیه و چربی است. در دین اسلام گوشت او حلال است. اما ذبح آن با دیگر جانوران حلال گوشت متفاوت است و آن را نهر میکنند و اگر سر آن را مانند گوسفند قبل از نهر ببرند گوشت آن حلال نیست. شیرش نیز نوشیده می‌شود ولی بیشتر کاربرد بارکشی دارد. پشم و پوستش نیز برای ریسندگی و پارچه‌بافی و کفش‌دوزی کاربرد دارد.
گونه‌های دیگری از شتر نیز در آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند، به نام‌های لاما، الپاگا، گوانا که دارای کوهان نیستد.
شتر ویژگی‌های خاصّی دارد که مهم‌ترین آنها تحمّل شرایط سخت صحرا و دماهای گوناگون و به‌ویژه گرمای شدید تابستان و کمبود آب و علوفه است. ترکیب جسمانی شتر با دیگر جانوران اختلاف زیادی دارد، و این اختلاف باعث شده که شتر در طول روزهای سال در صحرا زندگی کند و از بوته‌ها و درختچه‌های گوناگون صحرایی و کویری و حتی از بوته‌های شور و خاردار تغذیه کند. عرب‌‌ها از زمان‌های بسیار دور از شتر استفاده کرده و می‌کنند. آن‌ها به این حیوان اهلی لقب کشتی صحرا سفینة‌الصحراء داده‌اند.
شتر حیوان مفیدی است و کاربردهای فراوانی دارد. این حیوان علاوه بر اینکه وسیله اصلی رفت و آمد ساکنین صحراست، از سویی دیگر می‌تواند غذای آدمی و وسایل مورد نیاز دیگر را به انسان عرضه کند و انسان می‌تواند بوسیله تغذیه با شیرشتر و گوشت شتر، تا هفته‌ها در صحرا زنده بماند. هم چنین می‌توان از چربی کوهان به جای کره استفاده کرد و پشم شتر را در ساختن خیمه ها، پتو، فرش،‌لباس‌های پشمی،‌طناب و ریسمان به کار برد. هم چنین می‌توان از مدفوع خشک شده شتر برای روشن کردن آتش استفاده کرد و پس از کشتار شتر می‌توان از پوست آن برای ساختن کفش و مشک و چیزهای دیگر استفاده کرد. شتر از جانورانی است که با محیط‌های خشک و بی‌آب و علف و صحرا سازگار شده و این سازگاری باعث شده است که به خوبی بتواند آب و هوای گرم و خشک، بی‌آبی و کم‌غذایی را تحمل کند.
کوهان، عضوی قابل توجه در شتر است که فقط از چربی و عضلات تشکیل شده و در آن استخوانی وجود ندارد و شتر درشرایط بی‌غذایی تا چندین روز می‌تواند با اعتماد به وجود این چربی و سوخت و ساز آن زنده بماند.
کف پای شتر حالت مخصوص به خود دارد و از دو بخش تشکیل شده است و کلفت و پهن است و مانع از این می‌شود که پای شتر در شن‌های ریز صحرا فرو رود. چشم‌های شتر دارای مژگان‌های بلندی است که به همراهی پلک ها، چشم‌ها را از طوفان‌های شنی و از تابش شدید آفتاب محافظت می‌کند. منخرین شتر دارای شکاف‌های طولی است که شتر در هنگام تنفس می‌تواند بینی را به خوبی از هم باز کند و بیشترین میزان هوا را وارد ریه‌های خود کند و در هنگام بروز طوفان‌های شنی بینی خود را ببندد. هم چنین شتر دارای فک درازی است که به طور جانبی حرکت می‌کند و می‌تواند عمل جویدن را به خوبی انجام دهد. شتر می‌تواند بیشتر از هر حیوان دیگر بی آبی را تحمل کند ‌و اکنون آشکار شده است که شتر به علت اختلاف زیاد درجه حرارت بدنش می‌تواند آب بدن خود را حفظ نماید. زیرا که از این آب برای خنک کردن بدن استفاده نمی کند. درجه حرارت بدن شتر ثابت نیست و به آهستگی همراه با ارتفاع درجه حرارت محیط بالا میرود و این بدان معنی است که شتر آب بدن خود را از دست نمی دهد تا بدن خود را سرد نگه دارد (که این کار در انسان از طریق عرق کردن صورت می‌گیرد) و در هنگام شب، هنگامی که درجه حرارت محیط پایین می‌رود درجه حرارت بدن شتر نیز کاهش یافته و در هنگام صبح در پایین ترین درجه خواهد بود.
دمای بدن شتر می‌تواند در محدوده 7 درجه فارنهایت بالا و پایین برود در حالی که در انسان فقط در محدوده 1 درجه فارنهایت بالا و پایین می‌رود.
کمتر جانوری چون شتر می‌تواند ادعا کند که این چنین اثر تعیین کننده‌ای در تاریخ بشر داشته است، و اغراق نیست اگر ادعا شود که زندگی بدون وجود او برای انسانهایی که در منطقه بزرگی از جهان یعنی بیایان زندگی می‌کردند، ناممکن بوده است. و احتمالا تمدن هرگز در آفریقای شمالی و آسیای صغیر گسترش نمی‌یافت.
خانواده شترها شامل دو گونه از شترهای کوهاندار که در آفریقا و آسیا به چشم می‌خورند و همچنین شترهای بی کوهان آمریکا می‌شود. شترهای کوهاندار دارای قدرت مافوق تصوری در زمینه مقاومت در مقابل شرایط سخت کویری ، بدون نوشیدن آب برای مدت طولانی هستند. آنها که از بوته‌های خار کویر تغذیه می‌کنند، می‌توانند بدون آب در سفرهای طولانی کویری زنده بمانند. کوهان این شترها سلولهای چربی را انبار کرده و در زمان نبودن غذا از آن به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند.
پاهای پهن شتر کوهاندار از فرو رفتن این حیوان در ماسه‌های نرم جلوگیری می‌کند. ساختمان بدن شتر چمن خوار بی کوهان ٬ فامیل کوچک شتر ، برای زندگی در زمینهای پر از سنگ ، در ارتفاعات بالا تطبیق دارد.

خصوصیات شتر

لب‌های شتر دارای وسعت حرکتی خو بی است و لب بالائی به دو بخش تقسیم شده است و ملاحظه می‌گردد که لب پایینی در شترهای مسن بوضوح آویزان است. در این حیوان نیز، همانند سایر نشخوارکنندگان برروی فک پایینی شتر فقط دندان پیشین وجود دارد و این دندان‌ها در فک بالائی وجود ندارد. دهان شتر همیشه باز است و حیوان صداهائ بلند و آزار دهنده ای از خود در می‌آورد و هنگامی که حیوان چنین صداهائی از خود در می‌آورد اگر به دهان او بنگریم در موخره دهان می‌توانیم توده ای سرخ رنگ را ببینیم که احیاناً تا بخش جلوئی دهان می‌رسد و به نظر می‌رسد که وظیفه این توده مرطوب کردن ناحیه انتهایی حنجره است و در نتیجه کمک می‌کند حیوان در برابر تشنگی مقاومت کند. (این توده با لاخص درهنگام فصل جفتگیری، که شتر نر مست بدون دلیل به دیگران حمله می‌کند، و بیضه‌ها و مثانه و اجزای دیگر بدن را گاز می‌گیرد، در خارج از دهان نیز مشاهده می‌گردد).
شتر در بالای پس سر خود غده ای نرم و مرطوب دارد که وظیفه ترشحی آ‌ن در هنگام مستی شتر است. در حالی که بقیه اجزای بدن کاملا خشک می‌باشد. در ناحیه مفصل پاها، پوست شتر کلفت و خشن می‌گردد که به آن پینه می‌گوییم. این پینه‌ها بیشتر در جاهائی از بدن مشاهده می‌گردد که شتر بر روی آنها می‌نشیند تا باقی بدن خود رااز اصطحکاک با زمین محافظت نماید و هم چنین شتر در ناحیه جناغ سینه نیز پینه بزرگی دارد که شتر را در هنگام نشستن بر روی زمین در حفظ تعادل کمک می‌رساند. کوهان شتر یک توده چربی است که حجم آن بر حسب شتر، سن وی و سلامتی یا بیماری وی تغییر می‌یابد.
پاهای شتر به گونه ای آفریده شده است که حیوان را در هنگام راه رفتن بر روی شن‌های نرم یاری کند، ولی به هر حال این پاها با هر گونه زمینی به جز زمین‌های گل‌آلود مناسبت دارد. اما سم‌های حیوان واضح و آشکار نبوده و در داخل بافت کراتینه کف پا فرار گرفته است. کف پا محکم بوده و دارای ناخن‌های سخت و کوتاهی در مقدمه است و هنگامی که کف پا بر روی زمین گذاشته می‌شود به خوبی منبسط می‌گردد و باعث تثبیت پا بر روی شن‌ها می‌گردد و این در حالی است که شتر با سختی فراوان بر روی زمین‌های گلی و لغزنده راه می‌رود.
دستگاه گوارش شتر همچون سایر نشخوار کنندگان دارای معده چهارگانه است هر چند که هزار لای شتر، رشد وتوسعه چندانی نیافته است. شتر دارای رفتار خاصی است. این حیوان هر چند که حیوانی بردبار و آرام است اما احیاناً وبه صورت ناگهانی مهاجم می‌گردد (به‌ویژه در فصل جفت‌گیری) و به همین جهت بهتر است که در هنگام کار،‌شتران نرو ماده از هم جدا گردند در اوقات دیگر شترها مطیع و آرام هستند. علی رغم اینکه در هنگام گرفتن افسار آنان و یا نهادن بار، از خود صداهای بلند آزار دهنده در می‌آورند خطری نخواهند داشت و معمولاً شتران اخته شده در مقایسه با شتران نر طبیعی آرام‌تر هستند. شتر نسبت به تحمل درد و در قبال بیماریها تا حدودی مقاوم‌تر از سایر دام‌هاست و هیچگونه علایم خستگی و ناراحتی از خود بروز نمی دهند. به همین جهت باید که به دقت آن‌ها را تحت نظر داشت زیرا در هنگام بیماری نیزبدون هیچگونه اظهار ناراحتی هم چنان به کار خود ادامه می‌دهند.

تاریخچه

شتر بیشتر از هفت هزار سال پیش اهلی گردید و از دو هزار سال پیش تاکنون هیچ گونه شتر یک کوهانه وحشی در دنیا دیده نشده است. شتر دو کوهانه تا پیش از ۵۰۰۰ سال پیش اهلی نشده بود و هنوز نوع وحشی آن در صحرای گبی در مغولستان وجود دارد ولی شتر دو کوهانه مانند شتر یک کوهانه در توسعه تمدن در مناطق بیابانی موثر بوده است .
● امتیاز شتر بر دیگر جانوران
به طور کلی شتر نقش عمده‌ای در بازرگانی و حمل کالا ی گرانبها در راههای بیابانی بی آب و آبادانی داشته که در همان مسیر‌ها در حال حاضر شهرهای فراوانی ساخته شده است. شتر در مقایسه با دیگر جانوران ، مانند اسب کاملا استثنایی است. چون نیاز بسیار کمی به آب در مسافتهای طولانی و شرایط سخت بیابان دارد. در ضمن شکل بدن این جانور ، بسیار مناسب برای آب و هوای گرمسیری است. بدن جانور در قسمت بالای کمر باریک است و بنابراین در گرمترین ساعات روز که آفتاب کاملا عمودی می تابد سطح کمی از بدن آن در تماس با پرتو مستقیم خورشید قرار می گیرد.
● اهمیت شتر
سازگاری جانور با محیط زیستش به نحوی است که حفظ تعادل مایع در بدن در هماهنگی کامل با عمل دیگر یاخته‌ها در شرایط سخت خشکی می‌باشد، آنچه نبود آن در دیگر جانوران باعث مرگشان در همان شرایط می‌گردد. کوهان برجسته شتر نیز یکی دیگر از بخش های مهم بدن اوست که در با شرایط محیطی هماهنگی کامل دارد. قبلا تصور می‌شد که کوهان محل اندوختن آب است، در حالی که می‌دانیم اینجا محلی برای اندوختن حدود پنجاه کیلوگرم چربی با دو عمل کرد متفاوت می‌باشد.
یکی به عنوان عایق گرما در پرتو سوزان خورشید و دیگری اندوخته‌ای از انرژی و آب است. زمانی که چربی می‌سوزد، هیدروژن آزاد می‌گردد که با اکسیژن موجود در هوا ترکیب شده و تولید آب می‌نماید، چیزی حدود ۲۱ لیتر آب از ۲۰ کیلوگرم چربی. این فرایند باعث ایجاد گرمای فراوانی می‌گردد، که واکنش طبیعی آن تعریف می‌باشد، ولی نتیجه نهایی آن در بدن شتر ایجاد آب برای رفع تشنگی ، مخصوصا در سفر می‌باشد که این امر بخصوص در شتر به عنوان حیوانی باربر بسیار حائز اهمیت است.
● قدرت شتر
شتر در کاروان بین ۱۷۰ تا ۲۷۰ کیلوگرم بار را با سرعتی معادل ۴ – ۵ کیلومتر در ساعت حمل می‌کند. در کاروان معمولی شتر پنج روز حرکت می‌کند، و پس از آن آب و غذا دریافت می‌کند. هر شتر می‌تواند هفت روز بدون آب و غذا کار کند، در حالی که اگر کار نکند نصف این مدت را می‌تواند تحمل کند .
● فواید دیگر شتر
شتر به غیر از خاصیت باربری عرضه کننده یک رشته تولیدات مهم می‌باشد. شیر آن بسیار چرب و پر از مواد غذایی است. گوشت آن خوراکی و از پوست آن کمربند ، صندلی و لباس تهیه می‌کنند. پشم آن برای تولید فرش و چادر و ار پیخال کاملا خشک آن به عنوان سوخت استفاده می‌گردد. به عبارت دیگر می‌توان گقت کمتر قسمتی از شتر وجود دارد که بی‌مصرف و دور انداختنی باشد و به همین جهت چندان شگفت انگیز نیست که قبایل بادیه نشین تصور می‌کنند که شتر گرانبها ترین دارایی آنهاست.
● گرانترین مورد استفاده شتر
نوع بهتر استفاده یا بهتر بگوییم استفاده نادرست از شتر در حمل مواد مخدر و سایر کالاهای با ارزش مانند سنگهای گرانبها و طلا می‌باشد. این مواد را در کیسه‌های پلاستیکی قرار داده و به حیوان زبان بسته می‌دهند تا بخورد، در صورت عدم وجود آشکارساز با اشعه ایکس در گمرک مربوطه که قادر به تشخیص باشد، این مواد را بعد ار عبور از مرز یه صورت دفع طبیعی و یا با کشتن حیوان ، به دست می‌آورند.

در سال 2006 فائو گزارشی منتشر کد با عنوان سایه سنگین دام بر محیط زیست. این گزارش 400 صفحه ای با اشاره به اثرات دام بر تغییر اقلیم، تخریب سرزمین، تنوع زیستی، آلودگی آب و تعداد دامی که در جهان وجود دارد، دام را مخرب ترین عامل تخریب محیط زیست دانسته است.

وقتی در سایت های مختلف جستجو می کردم دیدم که کارشناسان تغذیه دام در برخی کشورها از جمله آرژانتین در حال تحقیق در زمینه روش هایی برای کاهش میزان گاز متان خروجی از دستگاه گوارش دام ها می باشند.

اما به تازگی در جلسه ای که در دبیرخانه کنوانسیون مقابله با بیابان زایی در شهر بن آلمان برگزار  شد آقای Allan Savory که کارشناس مرتع است و سال ها تجربه کار در مراتع آفریقا را دارد یک سخنرانی در نقد تاثیر دام بر محیط زیست ارائه داد و انسان و مشخصاً مدیریت وی را عامل تخریب دانست.