طبیعت امروز Today's Nature
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: حسین بدری پور - چهارشنبه ٥ امرداد ۱۳٩٠

Land Degradation Assessment in Drylands

کنوانسیون مقابله با بیابان زایی و تقلیل اثرات خشکسالی برای اجرای اهداف خود، کشورها را ملزم به انجام یک سری تعهدات از جمله تدوین و اجرای برنامه اقدام ملی نمود. در خلال سال های گذشته از زمان امضائ کنوانسیون در سال 1994 تاکنون، اکثر کشورهای متعاهد برنامه اقدام ملی خود را تدوین و تا حدودی هم آن را اجرا نموده اند اما به دلیل نداشتن ابزاری برای پایش روند تغییرات بیابان زایی و یا کنترل بیابان زایی امکان ارزیابی کشورها و خود کنوانسیون وجود نداشته است.

ابزار فوق به عنوان چالش بزرگی برای کنوانسیون مطرح بود که نهایتاً با همکاری سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO) این مهم انجام شد و روشی به نام ارزیابی تخریب سرزمین در مناطق خشک (LADA) تدوین و به صورت پایلوت در 6 کشور انجام شد که در حال حاضر FAO در حال برگزاری کارگاه های آموزشی برای بسط این روش در کشورهای دیگر می باشد که نگارنده در کارگاه آموزشی منطقه آسیا که در کشور چین برگزار شده حضور یافت. در این مختصر سعی شده است روش کار ارائه شود.

روند شکل گیری و تکامل LADA:

به دنبال درک ناتوانی کنوانسیون مقابله با بیابان زایی در ارزیابی روند بیابان زایی ( و یا کنترل آن) در کشورهای متعاهد، کنوانسیون از صندوق تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) و مکانیزم جهانی (GM) جهت تدوین روشی برای ارزیابی روند بیابان زایی درخواست منابع مالی نمود که این کار در سال 2002 با تکمیل سند اولیه PDF-A توسط دبیرخانه کنوانسیون عملیاتی شد.

به دنبال موافقت و تصویب دو آژانس فوق برای در اختیار قرار دادن منابع مالی، در خلال سال های 2004- 2002 در فاز دوم سند PDF_B برای تهیه و تدوین متدولوژی روش فوق تنظیم گردید. در این مقطع کشورهای چین، آرژانتین و سنگال اظهار آمادگی را اعلان نمودند.

در اول ماه می سال 2006، مرحله اجرای پروژه کامل با مشارکت 6 کشور آرژانتین، چین، کوبا، سنگال، آفریقای جنوبی و تونس آغاز شد. دوره اجرای این فاز 4 ساله تعیین شده بود که تا تاریخ 30 ژوئن 2011 تمدید شد.

حمایت کننده مالی اصلی این پروژه،  تسهیلات محیط زیست جهانی می باشد که آژانس ها و نهادهای دیگری هم با توجه به حیطه کاری و علاقمندی خود به این پروژه ، بخشی از هزینه ها را تامین نمودند که این نهادها عبارتند از: UNEP- FAO- ISRIC- WOCAT- GLCN- UEA- UNU. علاوه بر این، کشورهای مشارکت کننده هم کمک های مالی به صورت نقدی و یا کالا در اختیار پروژه قرار دادند. در مجموع اعتبار این پروژه 7 میلیون دلار از سوی حمایت کننده اصلی و 8/7 میلیون دلار هم از طریق سایر منابع تامین شد.

روش فوق در نشست نهم کنفرانس اعضاء به عنوان روشی برای شاخص اثربخشی مورد توجه قرار گرفت  و در صورت تائید آن در نشست آتی به عنوان یکی از شاخص های اثربخشی کشورها در گزارشات ملی کشورها گنجایده خواهد شد.

اهداف LADA:

1-      تهیه ابزارها و روشهایی برای ارزیابی شدت و میزان بیابان زایی. بررسی علل و اثرات بیابان زایی بر اکوسیستم ها از جمله پاسخ ها ( مدیریت پایدار سرزمین SLM) هم مد نظر می باشد.

2-      انجام ارزیابی جهانی، ملی از تخریب سرزمین و مدیریت پایدار سرزمین در 6 پایلوت ( آرژانتین، چین، کوبا، سنگال، آفریقای جنوبی و تونس)

3-      ظرفیت سازی در کلیه سطوح برای ارزیابی تخریب سرزمین و مدیریت پایدار سرزمین.

اما با این روش می توان به موارد ذیل پی برد:

¥       نوع تخریب سرزمین

¥       موقعیت و محل تخریب سرزمین

¥       علت تخریب سرزمین

¥       اثرات تخریب سرزمین بر اکوسیستم

 

استفاده کنندگان بالقوه LADA:

نظر به این که این روش بر اساس نیاز حیاتی کنوانسیون بیابان زدایی تدوین شده است بنابراین بالقوه ترین مصرف کننده کنوانسیون یاد شده می باشد. کنوانسیون فوق با توجه به ظرفیت های این روش از آن به عنوان یکی از  شاخص های اثربخشی استفاده خواهد نمود. علاوه بر آن از آن روش می تواند برای شناسایی بهترین شیوه های مدیریت پایدار سرزمین و ترویج و بسط آنها اقدام نماید.

کشورها هم خود از استفاده کنندگان بالقوه این روش می باشند که از آن در سطح ملی برای موارد ذیل استفاده نمایند:

- شناسایی اقدامات و مناطق دارای الویت

- مبنای متداولی برای سرمایه گذاری طرح ها در بخش ها مختلف شامل انرژی، تنوع زیستی، امنیت غذایی، توسعه روستایی و تغییر اقلیم

- مبنایی برای پایش و مدیریت سرزمین

برای اطلاعات بیش تر می توانید به مقاله ذیل مراجعه نمائید:

بدری پور، ح، 1390، LADA روشی استاندارد برای ارزیابی تخریب سرزمین در مناطق خشک، فصلنامه جنگل و مرتع، شماره 89، بهار 1390، 34- 28 ص ص

حسین بدری پور
من بیش از یک دهه سابقه کار در سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور را دارم و در حال حاضر هم در مقطع دکترای منابع طبیعی تحصیل می نمایم. هدف از راه اندازی این وبلاگ اطلاع رسانی در خصوص مباحث روز منابع طبیعی و محیط زیست از قبیل همایش ها، پروژه ها و طرح های مرتبط در سطح ملی و بین المللی می باشد.
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :