طبیعت امروز Today's Nature
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: حسین بدری پور - شنبه ۱۸ تیر ۱۳٩٠

وزیر جهاد کشاورزی: توسعه ای که با نابودی منابع طبیعی همراه باشد استمرار نخواهد داشت

دکتر صادق خلیلیان در گردهمایی مدیران منابع طبیعی و سازمان امور اراضی کشور که در مجتمع آموزشی دکتر جوانشیر کرج برگزارشد اعلام کرد: توسعه ای که با نابودی منابع طبیعی همراه باشد استمرار نخواهد داشت. 

به گزارش خبرنگار اعزامی پیام طبیعت به استان البرز، وزیر جهاد کشاورزی گفت : راهبرد ما در برنامه پنجم توسعه این است تولیدات کشاورزی را از لحاظ کمی و کیفی ارتقا دهیم و میزان تولیدات آن را سالانه به 150 میلیون تن برسانیم .
خلیلیان میزان تولید محصولات کشاورزی  در سال گذشته را 107میلیون تن و سال ماقبل آن  را 97 میلیون تن اعلام کرد.

  دیدگاه افراطی است که می گوید به منابع طبیعی دست نزنید
وی با بیان اینکه سیاست وزارت جهاد کشاورزی دستیابی به امنیت غذایی با تکیه بر حفظ منابع آب وخاک کشور است اظهار داشت: متاسفانه امروز دیدگاهی افراطی درجامعه حاکم است که اعتقاد دارد دور منابع طبیعی را باید محصور کرد و هیچ کس نباید به منابع طبیعی دست بزند این در حالی است که خداوند این منابع را آفریده که انسان ها به طور اصولی و منطقی ازآن استفاده نمایند و  دیدگاهی خارج از این نمی تواند با سیاست های وزارت جهاد کشاورزی همگام باشد.
صادق خلیلیان در ادامه  مدیریت یکپارچه و جامع آبخیزداری  را ضامن توسعه امنیت غذایی  و رهایی کشور از فقر خواند و جهت دستیابی به اهداف بلند مدت  خواستاراستمرار اعمال مدیریت در حوزه های آبخیزشد.

نمی توانیم راه نسازیم و مردم در عذاب باشند
وی تصریح کرد: شکی نیست که برخی طرح های عمرانی نظیر سد سازی  و راه سازی ممکن است به منابع طبیعی آسیب برساند و ما نمی توانیم بگوییم راه نزنید و مردم در عذاب باشند، ما باید مسیر را باز کنیم  برای حل مشکلات مردم اما باید طوری کارها را جلو ببریم که کمترین خسارات را شاهد باشیم.

با مردم همگام باشیم

وزیر جهاد کشاورزی  ادامه داد: طرح های عمرانی که به منابع طبیعی آسیب برسانند باید متناسب با خساراتی که وارد ساختند جبران نمایند. ارزش گذاری منابع طبیعی که دنبال آن هستیم این نیست که اعداد و ارقام ردیف کنیم، در طول پنج دهه اخیر قوانین مختلفی در منابع طبیعی حاکم شده است ، این قوانین باید تجزیه و تحلیل شود و نقاط ضعف و قوت آن استخراج شود، هیچ گونه حفاظتی از منابع طبیعی صورت نمی گیرد مگر اینکه با مردم همگام باشیم زیرا مردم بهترین حافظان منابع طبیعی هستند.

دولت و مجلس به دنبال حل مشکلات مردم هستند

وزیر جهاد کشاورزی همچنین اظهارکرد: دریک جا کسی زمین را آباد می کند، چندین سال زحمت می کشد، به گونه ای با او برخورد می کنیم که از کرده خودش پشیمان شود و درجایی دیگر زمین لم یزرع را می خواهیم به او بدهیم تا با هزار زحمت وام بگیرد و آن را اباد کند.
دکتر خلیلیان افزود: برخورد با متصرفین و قلع و قمع کنندگان زمین با مردمی که زمین را آباد می کنند کاملاً فرق دارد، هم دولت و هم مجلس دنبال حل مشکلات مردم هستند و جایی هم با خلاء قانونی  روبه رو شویم باید سریع راه حل داده شود.

قانون افزایش بهره وری فصل الخطاب خواهد بود.
وی خطاب به روسای سازمان جنگل ها و سازمان امور اراضی کشور گفت: قانون افزایش بهره وری کشاورزی و منابع طبیعی  الان در مجلس در حال بررسی و نهایی شدن است اگر مشکلی به لحاظ خلاء قانونی وجود دارد نسبت به اصلاح و رفع قانونی آن اقدام شود که پس از اعلام آن دیگر این قانون فصل الخطاب خواهد بود.

 برای حفاظت از منابع طبیعی به دنبال راه اندازی گردان نیستیم
 مسئول اول وزارت جهاد کشاورزی ضرورت تغییر نگرش در حفاظت از منابع طبیعی را کاری اساسی خواند و یادآور شد برای حفاظت از منابع طبیعی به دنبال این نیستیم گردان راه اندازی کنیم و برخوردهای قهری داشته باشیم زیرا  بهترین حافظان منابع طبیعی مردم هستند و پیشنهاد می کنم هرتیپ، گردان و لشکری که می خواهید تشکیل دهید نیرو های آن را از مردم درست کنید زیرا غیر از این باشد سخت در اشتباهیم و سرمایه خود را هدر داده ایم.

با زمین خواران برخورد ؛ با مردم همراهی
دکتر صادق خلیلیان در خاتمه، هم به مدبران منابع طبیعی و هم به مدیران سازمان امور اراضی تاکید کرد در ساماندهی اراضی کشاورزی و منابع طبیعی به هیچ وجه توصیه پذیر نباشید ودر یک کلام با زمین خواران برخورد قاطع و با مردم همراهی و کمک.

اما نکاتی در مورد اظهارات جناب آقای وزیر که لازم است پاسخ هایی برای آن یافت:

1-   جناب آقای وزیر اعلام کردند تولید محصولات کشاورزی در سال گذشته 107 میلیون تن و سال ماقبل آن 97 میلیون تن بوده است و بناست در برنامه پنجم به 150 میلیون تن برسد. ایشان کاش اشاره می نمودند که آیا بناست سطح کشت افزایش یابد و یا عملکرد؟ تصور نمی شود امکان توسعه گسترده کشت در کشور وجود داشته باشد زیرا بیش از این اراضی کشور مستعد زراعت وجود ندارد ضمن این که آب هم کفاف بیش از میزان فعلی را نمی دهد. در خصوص عملکرد هم آیا از نظر ریاضی، امکان افزایش 50% تولید در طی 5 سال یعنی سالانه 10% وجود دارد؟ تهدیداتی وجود دارند که کشاورزی کشور با آن ها دست به گریبان است. آیا آن ها مدنظر قرار گرفته شده اند. خشکسالی یکی از این تهدیدات است که به طور متوسط هر 4 سال یکبار کشور را تحت تاثیر قرار می دهد. بحث تغییر اقلیم هم معضلی است که منابع آبی یعنی موتور تولید کشاورزی را دست خوش تغییرات می کند. سیاست های کلان دولت هم نقش اساسی در روند تولیدات کشاورزی و الگوی کاشت دارد که امید است در برنامه های وزارت جهادکشاورزی دیده شده باشند.

2-   شاید بهتر باشد به جای بیان تناژ تولید از ارزش مالی سخن به میان آورد. در مناطق خشک که آب محدود کننده ترین عامل برای کشاورزی می باشد باید به جای تولید در واحد سطح از تولید به ازاء واحد آب سخن گفت. چندی است صحبت از آب مجازی می شود که بیانگر حجم آب مصرفی برای تولید واحد وزنی یک محصول کشاورزی است. در این جا باید بررسی شود که از حجم معینی آب، چه مقدار محصولی بدست آید و از تولید کدامیک باید حمایت کرد. محصولی که ارزش مالی کمتری دارد یا محصولی که ارزش مالی بیش تری دارد؟ البته مقوله محصولات استراتژیک هم بحثی است که در کلان باید نگاهی اساسی به آن داشت.

3-   جناب آقای وزیر از دیدگاه افراطی عدم بهره برداری از منابع طبیعی انتقاد کردند. در این جا لازم می داند اشاره کند که این دیدگاه اصلاً در سطح سازمان وجود ندارد و توسعه کشور و اجرای پروژه های عمرانی مد نظر مسئولین سازمان هم بوده است. اما آن چه کمتر مد نظر قرار گرفته است، بی توجهی به بهره برداران بومی و تضییع حقوق عرفی بهره برداران محلی است که آن گونه که باید و شاید در ازاء تضییع حقوق بهره برداری خود، ما به ازاء دریافت نمی نمایند. عرصه های منابع طبیعی، در بسیاری از موارد برای بهره برداران هم حیات است و هم حیاط. یعنی هم از عرصه به عنوان محل سکونت و هم منبع تامین معاش استفاده می نمایند که هنگام تادیه حقوق مابه ازاء این مساله لحاظ نمی گردد.

4-   هنگام اجرای طرح های عمرانی، خسارات وارده به منابع طبیعی به درستی برآورد نمی شود و کاش به جای برآورد ارزش مالی هزینه تخریب و واریز آن به حساب دولت، مجری طرح عمرانی موکلف به احیاء عرصه تخریب شده می شد. در کشورهای توسعه یافته مانند استرالیا چنین شیوه ای مرسوم می باشد و بدین منظور روش ها و دستورالعمل هایی برای پایش روند احیاء عرصه مخروبه تدوین نموده شده اند. در این زمینه می توان به روش Landscape Function Analysis یا LFA اشاره نمود.

5-   ایشان مدیریت یکپارچه و جامع را ضامن توسعه امنیت غذایی  و رهایی کشور از فقر خوانده و جهت دستیابی به اهداف بلند مدت  خواستار استمرار اعمال مدیریت در حوزه های آبخیز شد. اولاً بیش از 5 سال است که در سازمان مقوله مدیریت جامع و یکپارچه مطرح می باشد و هنوز مشخص نشده است جامعیت در چه سطحی مدنظر مسئولین می باشد. آیا منظور از جامعیت با هم کار کردن یا  هم زمان کار کردن است یا شیوه دیگری مدنظر است. سطح جامع نگری چیست؟ بین دفاتر سازمان به طور مثال جنگل، مرتع، آبخیزداری و ... یا در سطح وزارت جهاد کشاورزی یا کل دستگاه های کشور. کدام یک از این شیوه ها ما را به پایداری کشاورزی می رساند؟

امید است که با تعیین دورنمای مناسب و تدوین استراتژی و برنامه های منطقی و علمی به اهداف مورد نظر برسیم.   

حسین بدری پور
من بیش از یک دهه سابقه کار در سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور را دارم و در حال حاضر هم در مقطع دکترای منابع طبیعی تحصیل می نمایم. هدف از راه اندازی این وبلاگ اطلاع رسانی در خصوص مباحث روز منابع طبیعی و محیط زیست از قبیل همایش ها، پروژه ها و طرح های مرتبط در سطح ملی و بین المللی می باشد.
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :