طبیعت امروز Today's Nature
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: حسین بدری پور - چهارشنبه ۱٥ تیر ۱۳٩٠

به جز عده ای از مدیران کشور سایر مردم از مقوله سدسازی به نیکی یاد نمی کنند. ولی با این حال روند سد سازی با شتابی فزاینده به پیش می رود به طوری که بعد از چین یا ترکیه مقام دوم را در سدسازی کسب نموده ایم. راستی کسی می داند چرا به این مقام مترقی نائل آمده ایم؟

دنیا به این نتیجه رسیده که سد سازی اثرات مخربی به دنبال دارد. ظاهرا آن طور که در کتاب زیستن در محیط زیست ترجمه دکتر مجید مخدوم نوشته شده است پس از ساخت سد بزرگ آسوان - در مصر بوده که سد سازان متوجه شده اند که سدهای ساخته شده ممکن است اثرات زیان باری برای محیط زیست داشته باشند. 

علی ایحال برخی از تبعات ساخت سدها به این قرار است:

1- دشت های حاصلخیز پائین دست سدها به اراضی خشک و بایر تبدل شده اند. برای مثال ساخت سد کرج که منجر به بی آبی و کم آبی دشت شهریار شده است.

2- درآمد خانوارهای وابسته به اراضی پائین دست سدها به شدت افت پیدا کرده است.

3- برخی آثار و ابنیه تاریخی زیر آب رفته اند یا در معرض تخریب قرار گرفته اند.

4- میزان تبخیر هم افزایش یافته، در صورتی که اگر این سدها نبودند، آب بیشتری به ذخائر زیرزمینی نفوذ می کرد.

5- شائبه وجود سد روحیه اسراف و افزایش مصرف آب را تقویت کرده.

6- پیکره های آبی کشور از ساخت سدها آسیب جبران ناپذیری دیده اند که حادترین و داغ ترینش همان دریاچه ارومیه است که نقل محافل هر مجلس غیر کارشناسی هم شده است.

7- دهانه ها و رودخانه های کشور و اکوسیستم های غنی وابسته به آنها و نیز گونه های نادر و بومی در اثر سدسازی خشکیده اند و یا نسل آنها منقرض شده است.

اما حالا به هر شکل سد ساخته شد. آیا این سدها به اندازه عمر مفیدشان حیات دارند یا خیر؟ نمی دانم دعا کنم زودتر عمر مفیدشان تمام شود یا عمر بلندی برای آن ها آرزو کنم ؟ اما نگهداری بالادست سدها هم امری است که در ید قدرت و اختیار مسئولین سدسازی نیست و وزارت جهادکشاورزی و مشخصاَ سازمان جنگلها مسئول آن است. نمی دانم راستش ظریفی می گفت که "سدسازها دعا می کنند سدها زودتر پر شوند".تا سدی بالای سد قبلی احداث کنند.

برای مردم آب ندارد برای سدسازها که نان دارد.

سه چهار سال پیش به بهانه خشکسالی، جامعه مهندسان مشاور ایران یک همایش یک روزه ترتیب داده بود برای بررسی وضعیت خشکسالی و راه کارهای مدیریت آن. از ما هم دعوت شده بود و حضور داشتیم. طبیعتاَ سد و سدسازی هم یک طرف قضیه مدیریت خشکسالی است. مسئول انجمن سدسازان هم آقای دکتری بود و یک ارائه ای از سد و سدسازی و عضویتش در کمیته اجرایی سدهای بزرگ دنیا ارائه داد و بعد یک سری بحث ها شروع شد که هیچ یک از طرفین کوتاه هم نیامد و خلاصه با مداخله برگزار کنندگان بحث خاتمه یافت.

یک نکته ای یکی از عزیزان سدساز در یک جلسه دیگری که به دعوت یک سری NGO ها به مناسبت روز تالاب ها ( اسفند 1388) برگزار شده بود عرض کرد که برام جالب بود. ایشان گفت روز اول که شرکتمان را می خواستیم راه بیندازیم با خودمان عهد کردیم که ابنیه ای که وجهه خوبی ندارد، نسازیم مثل زندان. اما ایشان نمی دانست که سدهایی که می سازند ممکن است بلایی سر مردم بیاورد که گذرشان به همان ابنیه بیفتد. 

حسین بدری پور
من بیش از یک دهه سابقه کار در سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور را دارم و در حال حاضر هم در مقطع دکترای منابع طبیعی تحصیل می نمایم. هدف از راه اندازی این وبلاگ اطلاع رسانی در خصوص مباحث روز منابع طبیعی و محیط زیست از قبیل همایش ها، پروژه ها و طرح های مرتبط در سطح ملی و بین المللی می باشد.
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :